Column Peter van Breda maart 2013

 

De Kloof.

Dit woord ligt al tijden in mijn mond bestorven. Bijna dagelijks proef ik de betekenis ervan in allerlei artikelen en publicaties in de pers en er gaat geen dag voorbij of er doemt wel weer een kloof op.

Nu denken we als eerste aan de Kloof tussen arm en rijk, maar er ontstaan de laatste tijd veel meer kloven. Wat te denken van die tussen bestuurder van een woningbouwcorporatie en zijn huurder,  die tussen een bankier en zijn client of die tussen ziekenhuisbestuurder en patient. De gezamenlijke noemer is volgens mij dat het niet meer gaat om de mensen voor wie het bedoeld was. Blijkens recent onderzoek is de Kloof tussen de politici en de bevolking nergens groter dan in Nederland. Slechts 6% van de Nederlanders heeft vertrouwen in zijn politici.

Geen wonder, deze zich schreeuwen van incident naar incident in de hoop op media attentie van Pauw&Witteman of DWDD en een, meestal tijdelijke, opleving in de doorgaans voor hen tegenvallende peilingen van Maurice de Hond.

Wat zegt ons deze boodschap? Dat de bestuurders en politici weer moeten gaan luisteren naar de mensen voor wie ze er zijn. Het is angstwekkend te zien hoe gecompliceerd de wereld eruit is gaan zien en hoeveel mensen er tussen wal en schip vallen, omdat ze geen houvast meer hebben, zeker nu we economisch door een diep dal gaan en het einde van de tunnel nog niet in zicht is. Houd ik mijn baan en kan ik mijn kinderen nog een goede toekomst bieden? Kan ik mijn hypotheek nog betalen en mijn zorgverzekering? Hoe zorg ik ervoor dat we het gaan redden?

De antwoorden op deze vragen worden door bestuurders en managers veelal gevonden in meer toezicht op banken en zorginstellingen, het proberen terug te vorderen van bonussen, het aanbanden leggen van de hoogte van inkomens. Dat moet het geslonken vertrouwen herstellen. Dat is natuurlijk niet de reactie die zoden aan de dijk gaat zetten, aangezien een moreel debat ontbreekt. Velen zien dit als " je drinkt een glas, doet een plas en alles blijft zoals het was". Mensen verwachten hele concrete stappen van bestuurders en politici die hun zorgen daadwerkelijk tegemoet gaan komen. Drie voorbeelden die een betekenisvolle stap kunnen zijn. De bankier gaat in gesprek met zijn clienten over verlaging van de hypotheekrente en uitstel van de aflossing van de lening, of indien nodig algehele kwijtschelding.  De zorgverzekeraar stelt de verzekerde uitstel of verlaging van de premiebetaling voor de meest kwetsbaren voor en de woningbouwcorporatie verlaagt de huur voor huurders die het nodig hebben.

Dat we het moreel debat moeten voeren staat buiten kijf en daar is nog nauwelijks een begin mee gemaakt, maar concrete stappen zoals hierboven geschetst kunnen een begin gaan vormen van hernieuwd vertrouwen in belangrijke organisaties waar we allemaal bijna dagelijks mee te maken hebben Het lezen van de Bijbel biedt hierbij een ongelofelijk houvast. De verontwaardiging is bij velen nog nooit zo groot geweest als in deze tijd, maar er is moed voor nodig om op te staan en je stem te verheffen. Het Oude Testament biedt talloze aanknopingspunten voor allen die wensen op te gaan staan.

Peter van Breda is bestuurslid van De Nieuwe Bijbelschool