Column Ruben van Zwieten april 2013

 

Hij die aanligt
of hij die dient

Daags voordat Hare Majesteit aankondigt dat ze afstand zal doen van de troon en dat haar zoon Willem Alexander op 30 april tot koning beëdigd zal worden, stap ik in een taxi in Buenos Aires. Ik moet van het vliegveld naar het centrum van de stad.

Zoals zoveel Argentijnen spreekt de taxichauffeur geen Engels. In mijn studententijd heb ik op de universiteit een cursus Spaans gevolgd. Ik kom dan ook niet veel verder dan: "Yo estudio un curso en la Universidad" – ik studeerde een cursus op de universiteit. Met enige halve zinnen en handgebaren en een enthousiaste reactie van zijn kant bij "Holanda, Holanda" komen we te spreken over mijn land van herkomst. Al snel valt de naam van Máxima Zorreguieta. Zij is een onderwerp waar ik graag over zou spreken met een Argentijn.

Met het vliegveld nog in de rug vraag ik daarom maar vast wat hij van haar vindt en hoe er over haar in het land wordt gedacht. Hij maakt een duidelijk wegwerpgebaar. Zijn begeleidende Spaans is niet voor misinterpretatie vatbaar. Meermaals herhaalt hij: "Jullie mogen haar dáár houden."
Het gesprek valt wat stil. Onderweg trekt een aantal verkeersborden mijn aandacht, zoals op de snelweg het bord boven de tolpoortjes dat de ‘máxima altura’ voor de auto’s aangeeft. "Toch is Máxima hier best populair, ik zie overal haar naam op de borden", probeer ik nog. Zonder resultaat.

Hoe anders is het 24 uur later. Na de toespraak van Beatrix is Máxima in Argentinië hét gesprek van de dag: "La primera Reina de Argentina" - de eerste koningin die Argentinië voortbrengt. De televisie in mijn favoriete koffietentje toont onafgebroken beelden van Máxima: van haar huwelijksdag, haar huis, haar optredens, haar kinderen, haar moeder en schoonmoeder. Van de mening van de taxichauffeur is weinig meer te bespeuren. Als ik bij een kiosk de voorpagina’s van de kranten sta te lezen, willen Argentijnen zelfs op de foto met mij. Niet omdat ik in Buenos Aires een bekende dominee zou zijn, maar blijkbaar onmiskenbaar een Hollander ben.

Máxima wordt de eerste ‘koningin van Argentinië’, Willem Alexander onze koning. Koningschap. Ja, wat is koningschap eigenlijk? Het is een centraal thema in de Bijbel. In het Oude Testament, en in de evangeliën herhaald, gaat het zelfs specifiek over de twee grote thema’s tempel (religie) en koningschap (politiek). En zijn het niet de thema’s waar het in een menselijke samenleving ook steeds weer om draait? Vele koningen passeren in de Schrift de revue. Wie hebben de macht en hoe gaan zij om met hun macht? In het boek Samuël staat bijvoorbeeld koning Saul tegenover koning David. Wie is waarachtig koning? De grondvraag die zich telkens weer aandient in de Bijbel is: wat is rechtvaardig koningschap? Is iemand koning om zijn mensen tot recht of tot onrecht te zijn? Hoezeer wij ook Willem Alexander in Nederland en Máxima in Argentinië voorbij het menselijk leven zouden willen trekken, een koning en koningin zijn mensen. Een koning die aan de knoppen mag zitten, laat al snel na om werkelijk de knoppen in te drukken als dat echt nodig is, of drukt uit hoogmoed of onmacht de verkeerde knoppen in. Hoe het ook zei, in een wereld van ongekende machten en krachten, van systemen en van compromissen, zal de koning het niet redden. Kijk naar de grote koningen, naar de grote revolutionairen van toen en de wereldleiders van nu. Ze begonnen vol idealen van rechtvaardig koningschap, maar het systeem dwong hen om het telkens weer op akkoordjes te gooien. Akkoordjes die vaak genoeg ten koste gingen van ware menselijkheid. Daarvoor gaan we dan ook naar de tempel. Daar leren we en krijgen we de geest om koningen aan rechtvaardig koningschap te houden. Dat is de plek waar de schriften van Mozes en de profeten opengaan. In de tempel leren we ook dat er maar één waarachtig koning kan zijn: de messias Jezus. Eén die werkelijk buiten ieder systeem staat, maar deze niet ongemoeid laat. Hij is de koninklijke mens. Hij gaat voorbij aan iedere populariteitspoll. Immers: wie is koning – hij die aanligt of hij die dient?


Rechtvaardig koningschap
vereist studie
in de tempel